ข้อสังเกตุวิทยฐานะกับเพื่อนครูผู้รักความก้าวหน้าในวิชาชีพครู (วิทยฐานะ ตาม ว17)

ข้อสังเกตุวิทยฐานะกับเพื่อนครูผู้รักความก้าวหน้าในวิชาชีพครู (วิทยฐานะตาม ว17)

เชี่ยวชาญ  ภาระวงค์

           ก.ค.ศ.ได้จัดทำคู่มือการประเมินเพื่อให้มีหรือเลื่อนวิทยฐานะของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ในแต่ละสายงาน ตามหนังสือ สำนักงาน ก.ค.ศ. ด่วนที่สุด ที่ ศธ 0206.4/1100 ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2553 สรุปสาระที่น่าสนใจ คือ

               1.มีการประเมิน 3 ด้านเหมือนเดิม คือ ด้านที่ 1 ด้านวินัย คุณธรรม จริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพ ด้านที่ 2 เป็นการประเมิน ด้านความรู้ความสามารถ และด้านที่ 3 ด้านผลการปฏิบัติงาน

               2.รูปแบบการประเมิน อยู่ในรูปของคณะกรรมเหมือนเดิม  ถ้าต้องการมีวิทยฐานะชำนาญการ ก็ใช้คณะกรรมชุดเดียวประเมินด้านที่ 1 ถึง ด้านที่ 3 แต่ถ้าวิทยฐานะชำนาญการพิเศษจนถึงเชี่ยวชาญพิเศษ ก็ใช้คณะกรรมการประเมิน 2 ชุด ชุดที่ 1 ประเมินด้านที่ 1 และด้านที่ 2 สำหรับชุดที่ 3 ประเมินด้านที่ 3 วิธีการยื่นคำขอเปลี่ยนแปลงไปยื่นได้รอบปีละ 1 ครั้ง ขณะยื่นคำขอประเมินทุกด้านต้องพร้อมรับประเมิน โดยเฉพาะด้านที่ 3 ด้านผลการปฏิบัติงานจะมีผลงานทางวิชาการอยู่ด้วย ต้องส่งพร้อมกับคำขอ  สิ่งที่ต้องการให้ครูมีความพร้อมคือด้านที่ 2 และด้านที่ 3 มีความเป็นวิทยาศาสตร์มากขึ้นในการประเมิน มีเกณฑ์การให้ระดับคะแนนค่อนข้างชัดเจน ยกเว้นผลงานทางวิชาการที่ไม่ได้กำหนดเกณฑ์การให้คะแนน เพียงแต่กำหนดเป็นประเด็นมาให้ว่าจะประเมินอะไรบ้าง และประเด็นดังกล่าวกี่คะแนน สำหรับคณะกรรมการจะให้คะแนนเท่าไรก็อยู่ในดุลยพินิจของคณะกรรมการ

           การประเมินด้านที่ 2  ที่ถือว่าเป็นส่วนสำคัญ ดังนั้นจึงขอนำเสนอเพียงด้านที่   2  ดังนี้

               ด้านที่ 2 ด้านความรู้ความสามารถของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สายงานการสอน มีคะแนนเต็ม 100 คะแนน ประเมิน 2 ส่วน คือ

                   ส่วนที่ 1 การเป็นผู้มีความสามารถในการจัดการเรียนการสอน (60 คะแนน)  มีจำนวน 4 ตัวบ่งชี้

                       ตัวบ่งชี้ที่ 1 ความสามารถในการจัดทำหลักสูตรอย่างเป็นระบบ หมายถึง ความสามารถ   ในการวิเคราะห์หลักสูตร พัฒนาหลักสูตร การนำหลักสูตรไปใช้ การประเมินหลักสูตรและการปรับปรุงหลักสูตร (หลักสูตร หมายถึง มวลประสบการณ์ที่ผู้สอนจัดทำขึ้นเพื่อใช้ในการจัดการเรียนรู้ในสาระ/รายวิชา/สาขาที่เสนอขอโดยมีการวิเคราะห์มาตรฐานและตัวชี้วัด สมรรถนะ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ กระบวนการเรียนรู้ แนวทางการจัดการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้ การวัดและการประเมินผล ที่กำหนดไว้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 หรือหลักสูตรอื่นตามที่หน่วยงานกำหนด)

                          ครูปกติทั่วไปและครูปฐมวัยจะได้คะแนนระดับ 4 ครูต้องมีความสามารถในการจัดทำหลักสูตรอย่างเป็นระบบโดยมีการวิเคราะห์หลักสูตร การพัฒนาหลักสูตรการนำหลักสูตรไปใช้ การประเมินหลักสูตรการปรับปรุงหลักสูตร ที่ถูกต้องตามหลักวิชาการและเป็นแบบอย่างที่ดีได้

                       ตัวบ่งชี้ที่ 2 แผนการจัดการเรียนรู้/แผนการจัดประสบการณ์/แผนการจัด การศึกษาเฉพาะบุคคล (IEP) หมายถึง ความสามารถในการจัดทำแผนการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหลักสูตร ผู้เรียนและบริบทของชุมชน มีองค์ประกอบของแผนครบถ้วนสอดคล้องกัน และถูกต้องตามหลักวิชาการ มีการออกแบบการเรียนรู้ที่หลากหลายและถูกต้อง มีการวัดและประเมินผลสอดคล้องกับจุดประสงค์และกระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการที่หลากหลาย มีการบันทึกผลการจัดการเรียนรู้และการนำมาพัฒนาการจัดการเรียนรู้ สำหรับผู้ขอรับการประเมินที่สอนระดับปฐมวัย แผนการจัดประสบการณ์ต้องสอดคล้องกับกิจกรรมหลักครอบคลุมพัฒนาการเด็กทุกด้าน และมีความสมดุลสำหรับผู้ขอรับการประเมินที่สอนการศึกษาพิเศษ แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล

หมายความว่า แผนซึ่งกำหนดแนวทางการจัดการศึกษาที่สอดคล้องกับความต้องการจำเป็นพิเศษของเด็กพิการตลอดจนกำหนดเทคโนโลยี สิ่งอำนวยความสะดวก สื่อ บริการ และความช่วยเหลืออื่นใดทางการศึกษาเฉพาะบุคคล

                          ครูปกติทั่วไปจะได้ระดับ 4 ครูต้องมีแผนการจัดการเรียนรู้ โดยมีคุณภาพดังนี้ สอดคล้องกับหลักสูตร ผู้เรียน และบริบทของชุมชน มีองค์ประกอบของแผนครบถ้วนสอดคล้องกันและถูกต้องตามหลักวิชาการ มีการออกแบบการเรียนรู้ที่หลากหลายและถูกต้อง มีการวัดและประเมินผลสอดคล้องกับจุดประสงค์การเรียนรู้ และกระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการที่หลากหลายมีการบันทึกผลการจัดการเรียนรู้ และนำผลจากการบันทึกมาพัฒนาการจัดการเรียนรู้ที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ และเป็นแบบอย่างที่ดีได้

                          ครูปฐมวัยต้องมีแผนการจัดประสบการณ์ ที่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้ โดยมีคุณภาพดังนี้ สอดคล้องกับกิจกรรมหลักครอบคลุมพัฒนาการเด็กทุกด้านและมีความสมดุล  มีองค์ประกอบของแผนครบถ้วนสอดคล้องกันและถูกต้องตามหลักวิชาการ มีการออกแบบการเรียนรู้และการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้มีการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่หลากหลายและถูกต้อง มีการวัดและประเมินผลสอดคล้องกับจุดประสงค์และกระบวนการจัดประสบการณ์โดยใช้วิธีการที่หลากหลาย  มีการบันทึกผลการจัดประสบการณ์ และนำผลจากการบันทึกมาพัฒนาการจัดประสบการณ์ที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ และเป็นแบบอย่างที่ดีได้

                       ตัวบ่งชี้ที่ 3 ความสามารถในการเลือก/ออกแบบ การผลิต/จัดหา การนำไปใช้การประเมินผลและการพัฒนาสื่อ/นวัตกรรมที่สอดคล้องกับกระบวนการจัดการเรียนรู้หมายถึง ความสามารถในการเลือก ผลิต ใช้ และพัฒนาสื่อ/นวัตกรรมที่ถูกต้องตามหลักวิชาการสอดคล้องกับกระบวนการจัดการเรียนรู้ (สื่อ/นวัตกรรม สื่อ หมายถึง สิ่งที่ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการเรียนการสอน โดยอาจเป็นวัสดุ อุปกรณ์ วิธีการในการจัดการเรียนรู้ที่ผู้สอน เลือก จัดหา หรือจัดทำขึ้นใช้ ส่วนนวัตกรรม หมายถึง สิ่งที่ผู้สอน จัดทำขึ้นใหม่ โดยใช้ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของตนเอง ต่อยอดความคิดจากสื่อเดิมให้เกิดประโยชน์ยิ่งขึ้น นอกจากนี้ นวัตกรรม อาจเป็นกระบวนการ เทคนิค วิธีการที่ผู้สอนคิดขึ้นเพื่อใช้จัดการเรียนรู้ให้มีคุณภาพตามมาตรฐานและตัวชี้วัดหรือจุดมุ่งหมายของหลักสูตรอื่น)

                          ครูปกติทั่วไปจะได้ระดับ 4 ต้องมีความสามารถในการเลือก/ออกแบบ ผลิต /จัดหานำไปใช้ ประเมินผล และพัฒนาสื่อ/นวัตกรรมโดยสอดคล้องกับกระบวนการจัดการเรียนรู้ถูกต้องตามหลักวิชาการ และเป็นแบบอย่างที่ดีได้

                          ครูปฐมวัยต้องมีความสามารถในการเลือก/ออกแบบ ผลิต/จัดหานำไปใช้ ประเมินผล และพัฒนาสื่อ/นวัตกรรมโดยสอดคล้องกับลักษณะพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย ถูกต้องตามหลักวิชาการและเป็นแบบอย่างที่ดีได้

                       ตัวบ่งชี้ที่ 4 แฟ้มสะสมผลงานคัดสรรที่เกี่ยวกับผู้เรียน สถานศึกษา ชุมชน และตนเอง หมายถึง แฟ้มสะสมผลงานที่ผู้สอนได้คัดเลือกผลงานที่เกิดจากการปฏิบัติงานในหน้าที่ และงานที่ได้รับมอบหมายของผู้สอนที่เกี่ยวข้องกับผู้เรียน สถานศึกษา ชุมชน และตนเองโดยเป็นผลงานดีเด่นหรือผลงานที่แสดงพัฒนาการของการปฏิบัติงานในแต่ละกลุ่มสำหรับผู้ขอรับการประเมินที่สอนการศึกษาพิเศษ แฟ้มสะสมผลงาน หมายถึง แฟ้มสะสมผลงานที่ผู้สอนได้รับมอบหมายเกี่ยวกับการสอน

                          ครูปกติทั่วไปและครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ครูต้องมีแฟ้มสะสมผลงานคัดสรรที่เกี่ยวกับผู้เรียนสถานศึกษา ชุมชน และตนเองครบถ้วนทั้ง 4 ด้านและเป็นแบบอย่างที่ดีได้

                   ส่วนที่ 2 การพัฒนาตนเองเพื่อเพิ่มพูนความรู้และทักษะในสาขาหรือกลุ่มสาระที่รับผิดชอบหรือในงานที่รับผิดชอบ (40 คะแนน) มีจำนวน 3 ตัวบ่งชี้ ดังนี้

                       ตัวบ่งชี้ที่ 1 การศึกษาค้นคว้าหาความรู้ด้วยวิธีการต่างๆ ที่ทำให้เกิดความรู้และทักษะเพิ่มขึ้น หมายถึง การศึกษาค้นคว้าหาความรู้ ด้วยการเข้าประชุมทางวิชาการ การอบรมสัมมนา การศึกษาต่อ การศึกษาเอกสารทางวิชาการ การศึกษาค้นคว้าจากสื่อ/วิธีการอื่นๆ และการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นทางวิชาการที่ทำให้เกิดความรู้และทักษะเพิ่มขึ้น

                          ครูปกติทั่วไปและครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ครูต้องมีการศึกษาค้นคว้าหาความรู้ด้วยการวิธีการต่าง ๆ 4 รายการ ที่ทำให้เกิดความรู้และทักษะเพิ่มขึ้น ดังนี้ 1)การประชุมทางวิชาการ/ การอบรม/การสัมมนารวมแล้วไม่น้อยกว่า 20 ชั่วโมงต่อปี หรือการศึกษาต่อ 1 หลักสูตร 2)การศึกษาเอกสารทางวิชาการ 4 เรื่องต่อปี 3)การศึกษาค้นคว้าจากสื่อ/วิธีการอื่นๆ 4 เรื่องต่อปี 4) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาการ 4 ครั้งต่อปี

                       ตัวบ่งชี้ที่ 2 การประมวลความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาวิชาการและวิชาชีพ และการนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน หมายถึง การเลือก การสรุป การจัดระบบความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาวิชาการและวิชาชีพ และจัดทำเป็นเอกสารทางวิชาการเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอน

                          ครูปกติทั่วไปและครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ครูต้องมีการประมวลความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาวิชาการและวิชาชีพ เป็นเอกสารทางวิชาการ 6 เรื่องต่อปีและนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอนครบทั้ง 6 เรื่องต่อปี

                       ตัวบ่งชี้ที่ 3 การให้บริการทางวิชาการและวิชาชีพ หมายถึง การเป็นวิทยากร การเผยแพร่เอกสาร สื่อ/นวัตกรรม การให้ความร่วมมือด้านวิชาการและวิชาชีพแก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง

                          ครูปกติทั่วไปและครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ครูต้องมีการให้บริการทางวิชาการและวิชาชีพโดยการเป็นวิทยากร/การเผยแพร่เอกสาร/สื่อ/นวัตกรรม/การให้ความร่วมมือด้านวิชาการและวิชาชีพ 4 เรื่องต่อปี

  

ผลงานทางวิชาการของครู

           ก่อนหน้าได้นำเสนอถึงการประเมินด้านที่ 2 ว่าจะประเมินอะไรบ้าง และครูต้องทำอะไรจึงจะได้ระดับคะแนน 4 (คือคะแนนเต็ม) ตอนที่ 2 ขอนำเสนอการประเมินด้านที่ 3 ว่าประเมินอะไรบ้าง การประเมินด้านที่ 3 ด้านผลการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สายงานการสอน มีคะแนนเต็ม 100 คะแนน จะทำการประเมิน 2 ส่วน คือ

               ส่วนที่ 1 ผลการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน (60 คะแนน) มี 3 ด้าน จำนวน 6/7  ตัวบ่งชี้

                   ด้านที่ 1 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน

                       สำหรับครูปกติทั่วไป ( 3 ตัวบ่งชี้)

                          ตัวบ่งชี้ 1.1 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน หมายถึง ค่าทีเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนโดยเปรียบเทียบก่อนเรียนและหลังเรียน

                              การที่ครูจะได้ระดับ 4 ค่าทีเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน ร้อยละ 20 ของคะแนนก่อนเรียน

                          ตัวบ่งชี้ 1.2 ค่าทีเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของวิชาที่สอน หมายถึง   ค่าทีเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนเปรียบเทียบปีปัจจุบันกับปีที่ผ่านมา

                              การที่ครูจะได้ระดับ 4 ค่าทีเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนปีปัจจุบันสูงกว่าของผู้เรียนปีที่ผ่านมา ไม่น้อยกว่าร้อยละ 10

                          ตัวบ่งชี้ 1.3 ผลการประเมินและหรือการทดสอบของวิชาที่สอน/กลุ่มสาระการเรียนรู้ในระดับเขต/ประเทศ หมายถึง ความก้าวหน้าของการทดสอบในวิชาที่ผู้สอนรับผิดชอบการจัดการเรียนการสอน

                              การที่ครูจะได้ระดับ 4 ผลการประเมินและหรือการทดสอบของวิชาที่สอน/กลุ่มสาระการเรียนรู้ ในระดับเขต/ประเทศในปีปัจจุบันสูงกว่าปีที่ผ่านมาไม่น้อยกว่า ร้อยละ 10 ของค่าเฉลี่ยของปีที่ผ่านมา

                       สำหรับครูปฐมวัย ( 3 ตัวบ่งชี้)

                          ตัวบ่งชี้ 1.1 ผู้เรียนที่มีพัฒนาการตามมาตรฐานคุณลักษณะอันพึงประสงค์

หมายถึง ผู้เรียนมีพัฒนาการตามมาตรฐานคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 12 ข้อ ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546

                              ครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ผู้เรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีพัฒนาการตามมาตรฐานคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 12 ข้อ ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546 สอดคล้องกับพัฒนาการตามวัยและถูกต้องตามหลักวิชาการ

                          ตัวบ่งชี้ 1.2 ระดับ/คะแนนพัฒนาการก่อนพัฒนาและหลังพัฒนา ในปีปัจจุบันสูงกว่าปีที่ผ่านมา หมายถึง ระดับ/คะแนนของผู้เรียนพัฒนาการของผู้เรียนทั้ง 4 ด้านโดยเปรียบเทียบปีที่ผ่านมากับปีปัจจุบัน (ระดับชั้นอนุบาล 1 หมายถึง ความก้าวหน้าทางพัฒนาการของผู้เรียนที่ศึกษาในปีการศึกษาต่างกัน หรือ ระดับชั้นอนุบาล 2 หรือระดับชั้นอนุบาล 3 หมายถึง ระดับ/คะแนนพัฒนาการของผู้เรียนกลุ่มเดียวกันที่เลื่อนระดับชั้นสูงขึ้น โดยเปรียบเทียบระหว่างระดับ/คะแนนพัฒนาการ ชั้นปีที่ผ่านมากับปีปัจจุบัน)

                              ครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ระดับ/คะแนนพัฒนาการทั้ง 4 ด้านของผู้เรียนในปีปัจจุบันสูงกว่าปีที่ผ่านมาไม่น้อยกว่าร้อยละ 10

                          ตัวบ่งชี้ 1.3 ผลการประเมินพัฒนาการระดับเขต/ประเทศ หมายถึง ผู้เรียนมีผลการประเมินพัฒนาการระดับเขต/ประเทศในปีปัจจุบันสูงกว่าปีที่ผ่านมา

                              ครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ผลการประเมินพัฒนาการ ระดับเขต/ประเทศในปีปัจจุบันสูงกว่าปีที่ผ่านมาไม่น้อยกว่าร้อยละ 10

                   ด้านที่ 2 ผลการพัฒนาผู้เรียนด้านอื่น ๆ พิจารณาตามตัวบ่งชี้ครูปกติพิจารณา 2 ตัวบ่งชี้ แต่ครูปฐมวัยพิจารณา 1 ตัวบ่งชี้ ดังนี้

                       ครูปกติทั่วไป( 2 ตัวบ่งชี้ 20 คะแนน)

                          ตัวบ่งชี้ 2.1 ผลการพัฒนาผู้เรียน ด้านสุขภาพ ร่างกาย สติปัญญา อารมณ์และสังคม หมายถึง ผลจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้เรียนที่เกิดจากการจัดการเรียนรู้กิจกรรมประจำวัน/กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ด้านสุขภาพ ร่างกาย สติปัญญา อารมณ์และสังคม ตามหลักสูตรและตามที่สถานศึกษากำหนด

                              ครูปกติทั่วไปจะได้ระดับ 4 ผู้เรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีผลการพัฒนาด้านสุขภาพร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคมตามหลักสูตรและตามที่สถานศึกษากำหนด       ในระดับดีในรายวิชาที่เสนอขอผลงาน

                          ตัวบ่งชี้ 2.2 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ หมายถึง ผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรและตามที่สถานศึกษากำหนดในรายวิชาที่เสนอขอผลงาน

                              ครูปกติทั่วไปจะได้ระดับ 4 ผู้เรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรและตามที่สถานศึกษากำหนดในระดับดีในรายวิชาที่เสนอขอผลงาน

                              ครูปฐมวัย(1 ตัวบ่งชี้ 20 คะแนน)

                                  ตัวบ่งชี้ ผลการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนเพิ่มเติมจากที่กำหนดในหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546 หมายถึง คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนที่ครูกำหนดเพิ่มเติมจากที่กำหนดในหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546 ซึ่งสอดคล้องกับหลักการจัดการศึกษาปฐมวัย

                                      ครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 ผู้เรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีผลการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนเพิ่มเติมจากที่กำหนดไว้ในหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546 จำนวน 2 คุณลักษณะ

                   ด้านที่ 3 ปริมาณและสภาพของงาน พิจารณาตามตัวบ่งชี้ ดังนี้

                       ครูปกติทั่วไป( 2 ตัวบ่งชี้ 10 คะแนน)

                           ตัวบ่งชี้3.1 ปริมาณงาน หมายถึง จำนวนชั่วโมงที่ปฏิบัติการสอน จำนวนกลุ่มสาระการเรียนรู้/กลุ่มประสบการณ์/สาขาวิชา/รายวิชาที่รับผิดชอบและจำนวนนักเรียนที่รับผิดชอบ

                              ครูปกติทั่วไปจะได้ระดับ 4  มีปริมาณงาน รายการใดรายการหนึ่ง ดังนี้ จำนวนชั่วโมงสอนขั้นต่ำตามที่ส่วนราชการกำหนดและเพิ่มอีก 6 ชั่วโมง หรือ ทำการสอนไม่น้อยกว่า 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้/กลุ่มประสบการณ์/สาขาวิชา/รายวิชา หรือ จำนวนนักเรียนที่ทำการสอน 60 คนขึ้นไป

                          ตัวบ่งชี้ 3.2 สภาพของงาน หมายถึง 1) ความรับผิดชอบของผู้สอนที่มีต่อนักเรียนที่มีความหลากหลายทางเศรษฐกิจ/วัฒนธรรม/สังคม/พัฒนาการตามวัยและ 2) สถานศึกษาที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ปกติ 3) พื้นที่ภูเขาหรือเกาะหรือติดกับรอยตะเข็บชายแดนหรือ 4) พื้นที่มีลักษณะพิเศษเช่น กันดาร เสี่ยงภัยตามประกาศของทางราชการ เป็นต้น

                              ครูปกติทั่วไปจะได้ระดับ 4 มีสภาพของงาน จำนวน 4 รายการ

                       ครูปฐมวัย( 2 ตัวบ่งชี้ 10 คะแนน)

                          ตัวบ่งชี้ 3.1 ปริมาณงานการใช้แหล่งเรียนรู้ โครงการหรือกิจกรรมพิเศษสอดคล้องการจัดกิจกรรมประจำวัน หมายถึง กิจกรรมหรือประสบการณ์การเรียนรู้ที่ครูจัดเพิ่มเติมจากตารางกิจกรรมประจำวันเพื่อเสริมการเรียนรู้ตามหน่วยงานการเรียนรู้ที่จัดให้กับผู้เรียนหรือเพื่อขยายประสบการณ์ในการดำเนินชีวิตที่เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน

                              ครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 มีการใช้แหล่งเรียนรู้ โครงการหรือกิจกรรมพิเศษสอดคล้องการจัดกิจกรรมประจำวันอย่างน้อย 8 ครั้งต่อปี

                          ตัวบ่งชี้ 3.2 สภาพของงาน หมายถึง 1) ความรับผิดชอบของผู้สอนที่มีต่อนักเรียนที่มีความหลากหลายทางเศรษฐกิจ/วัฒนธรรม/สังคม/พัฒนาการตามวัยและ 2) สถานศึกษาที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ปกติ 3) พื้นที่ภูเขาหรือเกาะหรือติดกับรอยตะเข็บชายแดนหรือ 4) พื้นที่มีลักษณะพิเศษเช่น กันดาร เสี่ยงภัยตามประกาศของทางราชการ เป็นต้น

                              ครูปฐมวัยจะได้ระดับ 4 มีสภาพของงาน จำนวน 4 รายการ

จะเห็นได้ว่าการประเมิน ส่วนที่ 1 ของด้านที่ 3 ค่อนข้างจะเป็นวิทยาศาสตร์มาก ครูต้องมุ่งมั่นที่จะพัฒนาผลสัมฤทธิ์ในวิชาที่รับผิดชอบ ต้องนำมาเปรียบก่อนหลัง เปรียบเทียบกับคนละปี (คนละรุ่น ถือว่าเป็นปัญหาในปีที่จะส่งผลงานทางวิชาการ ปรากฏว่ารุ่นนี้ผลการเรียนจะด้อยกว่ารุ่นที่แล้วก็จะไม่ได้คะแนนในการประเมินในระดับ 4)

               ส่วนที่ 2 ผลงานทางวิชาการ (40 คะแนน)

                   ผลงานทางวิชาการของสายงานการสอน หมายถึง รายงานการศึกษา ค้นคว้า หรือผลการวิจัยในชั้นเรียน หรือผลงานทางวิชาการในลักษณะอื่น ที่มีจุดมุ่งหมายในการแก้ปัญหาด้านการเรียนของผู้เรียนและสอดคล้องกับแผนการจัดการเรียนรู้ มีการศึกษาแนวคิด ทฤษฎีและองค์ความรู้ต่างๆ เพื่อแก้ไขปัญหาและนำไปสู่การสรุปองค์ความรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียน โดยมีลักษณะดังนี้

                       1. ตรงกับสาขาวิชาที่ขอให้มีหรือเลื่อนวิทยฐานะ

                       2. เป็นผลงานที่เกี่ยวกับการพัฒนาการเรียนการสอนในกลุ่มสาระการเรียนรู้หรือสาขาวิชาต่าง ๆ และใช้ประโยชน์ในการเรียนการสอน

                       3. เกิดจากการปฏิบัติงานตามหน้าที่ความรับผิดชอบทางด้านการสอน

                   ประเภทผลงานทางวิชาการ

                       ผลงานทางวิชาการที่เสนอขอต้องแสดงถึงความรู้ความสามารถ ความชำนาญและความเชี่ยวชาญของผู้ขอให้มีหรือเลื่อนวิทยฐานะ แบ่งตามลักษณะของผลงานทางวิชาการ เป็น 3 ประเภท ดังนี้

                          1. ผลงาน งานแต่งเรียบเรียง งานแปล หนังสือ หรือบทความทางวิชาการซึ่งเป็นผลงานที่ได้รับการเผยแพร่มาแล้ว และผลงานดังกล่าวสามารถนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษา

                          2. ผลงานวิจัย ซึ่งเป็นงานวิจัยที่ได้รับการเผยแพร่มาแล้ว และผลงานดังกล่าวสามารถนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาการจัดการศึกษาและการพัฒนาคุณภาพการศึกษา

                          3. ผลงานทางวิชาการในลักษณะอื่น เช่น

                              3.1 การประเมินงาน หรือการประเมินโครงการที่เกี่ยวกับการปฏิบัติงานในหน้าที่

                              3.2 สื่อ นวัตกรรมทางการศึกษา เช่น ผลงานด้านการจัดทำสื่อการเรียนการสอน ผลงานด้านการคิดพัฒนารูปแบบนวัตกรรมที่นำ มาใช้ในการปฏิบัติงานทำให้เกิดประสิทธิภาพสูงขึ้น ซึ่งอาจจัดทำเป็นเอกสาร หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ รวมทั้งเทคนิค วิธีการจัดการเรียนรู้ อันเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษา

                              3.3 เอกสารประกอบการปฏิบัติหน้าที่ เป็นเอกสารที่สามารถใช้ประกอบในการปฏิบัติหน้าที่ด้านการเรียนการสอน ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนา ประสิทธิภาพการทำงานในหน้าที่ให้สูงขึ้น สำหรับแผนการจัดการเรียนรู้ให้ใช้เป็นเอกสารประกอบการประเมินด้านที่ 2 ด้านความรู้ความสามารถเท่านั้น มิให้นำมาเสนอเป็นผลงานทางวิชาการ

                                  3.4 กรณีผลงานทางวิชาการที่ผู้ขอรับการประเมินมิได้จัดทำแต่ผู้เดียว แต่ได้ร่วมจัดทำกับผู้อื่นในรูปคณะทำงานหรือกลุ่ม ให้ชี้แจงให้ชัดเจนว่าผู้ขอรับการประเมินมีส่วนร่วมในการจัดทำในส่วนใด ตอนใด หน้าใดบ้าง คิดเป็นร้อยละเท่าไรของผลงานทางวิชาการแต่ละเล่ม และให้ผู้ร่วมจัดทำทุกคนรับรองพร้อมทั้งระบุว่าผู้ร่วมจัดทำแต่ละรายได้ทำส่วนใดบ้าง

                                  3.5 ผลงานทางวิชาการที่เสนอขอรับการประเมินต้องไม่เป็นผลงานทางวิชาการที่ใช้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาเพื่อรับปริญญา หรือประกาศนียบัตรใดๆ หรือผลงานทางวิชาการที่เคยใช้เพื่อเลื่อนตำแหน่งหรือเพื่อให้มีวิทยฐานะหรือเลื่อนวิทยฐานะมาแล้ว

                   ลักษณะสำคัญของผลงานทางวิชาการ

                       เป็นส่วนที่คณะกรรมการพิจารณาประเมินผลงานทางวิชาการ ประกอบด้วย 2 ด้าน คือ

                          1. ด้านคุณภาพของผลงานทางวิชาการ (20 คะแนน)

                              1.1 ความถูกต้องตามหลักวิชาการ ผลงานทางวิชาการต้องมีความถูกต้องตามหลักวิชาการและรูปแบบของผลงานประเภทนั้น ๆ เช่น งานวิจัยจัดทำถูกต้องตามระเบียบวิธีวิจัย รายงานการประเมินโครงการจัดทำถูกต้องตามวิธีการและรูปแบบของการประเมินโครงการ หรือ รายงานการพัฒนานวัตกรรมจัดทำถูกต้องตามวิธีการและรูปแบบของการพัฒนานวัตกรรม เป็นต้น

                              1.2 ความสมบูรณ์ของเนื้อหาสาระ ผลงานทางวิชาการต้องมีเนื้อหาสาระสมบูรณ์ ครบถ้วนถูกต้องตามหลักวิชาการ ทันสมัย มีการค้นคว้าอ้างอิงถูกต้องเชื่อถือได้ การเรียบเรียงถูกต้องตามหลักภาษา และจัดหัวข้อเป็นระบบเดียวกัน ฯลฯ

                              1.3 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ผลงานทางวิชาการต้องแสดงให้เห็นถึงการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ พัฒนาและการประยุกต์ใช้ โดยไม่คัดลอกหรือลอกเลียนผลงานทางวิชาการของผู้อื่นโดยมิชอบ

                              1.4 การจัดทำ การพิมพ์และรูปเล่ม ผลงานทางวิชาการต้องมีการจัดทำอย่างประณีต การพิมพ์ถูกต้องตามหลักวิชาการ และสวยงาม เช่น การพิมพ์หัวข้อ การย่อหน้า การพิมพ์ตาราง การพิมพ์เชิงอรรถ บรรณานุกรม การจัดทำรูปเล่มถูกต้อง มีปกหน้า ปกใน คำนำ สารบัญ เนื้อหา บรรณานุกรม ภาคผนวก ปกหลัง เป็นต้น

                          2. ประโยชน์ของผลงานทางวิชาการ (20 คะแนน)

                              2.1 ประโยชน์ต่อผู้เรียน ครู บุคลากรทางการศึกษา การจัดการศึกษาหน่วยงานการศึกษา และชุมชน พิจารณาจาก ผลที่ปรากฏต่อผู้เรียน ครู บุคลากรทางการศึกษา การจัดการศึกษา หน่วยงานการศึกษา และชุมชน อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

                              2.2 ประโยชน์ต่อความก้าวหน้าทางวิชาการและการเผยแพร่ในวงวิชาการ พิจารณาจากประโยชน์ต่อความก้าวหน้าทางวิชาการหรือวิชาชีพ สามารถเป็นแบบอย่างใช้เป็นแหล่งอ้างอิง หรือเป็นแบบในการปฏิบัติได้เป็นอย่างดี มีการนำผลงานไปเผยแพร่ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น จัดพิมพ์ในรายงานประจำปี เอกสาร วารสาร การนำเสนอต่อที่ประชุม สัมมนา การจัดนิทรรศการ การเผยแพร่ ทางวิทยุ โทรทัศน์ หรือ website เป็นต้น